ข่าวประชาสัมพันธ์

ประชาสัมพันธ์
  • คลินิกหมอครอบครัว

    ไฟล์ที่เกี่ยวข้อง

    ระบบสาธารณสุขของไทยเป็นระบบที่ก้าวหน้าที่สุดระบบหนึ่งในกลุ่มประเทศที่มีรายได้ปานกลาง (middle-income countries) เป็นตัวอย่างสำหรับหลายๆ ประเทศ ที่ให้บริการประชาชนอย่างครอบคลุมทั่วถึง มีหน่วยบริการและบุคลากร ตั้งแต่ อสม. หมออนามัย ทีมสหวิชาชีพ ตลอดจนแพทย์เฉพาะทางสาขาต่างๆ กระจายสู่ทุกระดับ ตั้งแต่ตำบล อำเภอ และจังหวัด แต่ทว่าในปัจจุบันระบบสาธารณสุขของไทยกำลังเผชิญสิ่งที่ท้าทายหลายด้าน อาทิ ความเหลื่อมล้ำ การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โลกเชื่อมต่อการค้าการลงทุน การเคลื่อนย้ายแรงงาน ยาเวชภัณฑ์และเทคโนโลยี ที่มีราคาแพง สิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลต่องบประมาณภาครัฐ คุณภาพบริการ ด้วยเหตุนี้กระทรวงสาธารณสุขจึงต้อง เตรียมพร้อมเพื่อรองรับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ปัญหาของระบบบริการสาธารณสุขไทย ปัจจุบันระบบบริการสาธารณสุขของไทยขับเคลื่อนด้วยโรงพยาบาลขนาดใหญ่และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ เน้นการใช้ยาราคาแพง เทคโนโลยีชั้นสูง ดูแลเฉพาะโรค เฉพาะอวัยวะ ไม่เป็นองค์รวม เกิดความแออัด ใช้เวลานานในการรอรับบริการ ส่งผลให้เกิดความไม่พึงพอใจในการรับบริการของพี่น้องประชาชน โดยที่ผู้ป่วยที่มารับบริการในโรงพยาบาลขนาดใหญ่นั้น มากกว่าครึ่งเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง โรคพื้นฐาน ไม่จำเป็นต้องมารับบริการในโรงพยาบาลขนาดใหญ่เหล่านั้นเลย ระบบบริการสาธารณสุขที่ดีควรมี รูปแบบเป็นรูปสามเหลี่ยมทรงพีระมิด ที่มีระบบบริการปฐมภูมิที่มีคุณภาพเป็นฐานล่าง เน้นงานสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคฟื้นฟูสุขภาพ รักษาโรคเรื้อรัง โรค พื้นฐาน และดูแลแบบองค์รวม ไม่จำเป็นต้องใช้ยาหรือเทคโนโลยีราคาแพง พื้นที่ตรงกลางของสามเหลี่ยมเป็นการดูแล ขั้นทุติยภูมิ ยอดปลายแหลมคือระบบบริการระดับตติยภูมิ และศูนย์ความเป็นเลิศ (Excellent Center) ที่มีโรงพยาบาลขนาดใหญ่และผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ รับส่งต่อผู้ป่วยมาจากหน่วยบริการระดับ ปฐมภูมิและทุติยภูมิ แต่ขณะนี้ระบบบริการสาธารณสุข ของประเทศไทยจึงเป็นสามเหลี่ยมทรงพีระมิดหัวกลับตั้งบนยอดสามเหลี่ยมทำให้มีโอกาสล้มได้ตลอดเวลา แนวคิดในการปฏิรูประบบด้วยนโยบายการปฏิรูปของรัฐบาล ภายใต้การนำของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อีกทั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี 2559 มาตรา 258 ช. (5) "ให้มีระบบการแพทย์ปฐมภูมิที่มีแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวดูแลประชาชนในสัดส่วนที่เหมาะสม" กระทรวงสาธารณสุขโดย ศ.คลินิกเกียรติคุณ นพ.ปิยะสกล สกลสัตยาทร รมว.สาธารณสุข จึงได้เตรียมพร้อมปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขของไทย ด้วยการจัดตั้ง "คลินิกหมอครอบครัว (PCC : Primary Care Cluster)" ที่มีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัว (Family Doctor) และทีมสหวิชาชีพ ดูแลประชาชน 1 หมื่นคน/1 ทีม เพื่อดูแลสุขภาพให้กับคนไทยทุกคนภายใน 10 ปี คลินิกหมอครอบครัวและทีมหมอครอบครัว รูปแบบ "คลินิกหมอครอบครัว" นี้ กระทรวงสาธารณสุขนำรูปแบบมาจากประเทศแถบยุโรปที่มีระบบบริการปฐมภูมิที่เข้มแข็ง เช่น อังกฤษ สวีเดน เบลเยียม เนเธอร์แลนด์ รวมทั้งเอเชียบางประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ไต้หวัน ที่มีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัวดูแลพี่น้องประชาชนทุกคน แล้วนำมาปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย โดยสร้าง "ทีมหมอครอบครัว" ที่ประกอบด้วย หมออนามัย พยาบาลวิชาชีพ ทันตแพทย์ เภสัชกร นักกายภาพบำบัด สหวิชาชีพต่างๆ และแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัว ร่วมดูแลพี่น้องประชาชน แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัว (Family Doctor) คือ แพทย์ที่จบการศึกษาแพทยศาสตรบัณฑิต 6 ปี ทำงานเพิ่มพูนทักษะ แล้วมาเรียนต่ออีก 3 ปี เช่นเดียวกับแพทย์เฉพาะทางสาขาอื่นๆ จะมีความเชี่ยวชาญในการดูแลรักษาแบบองค์รวม ทั้งร่างกายจิตใจ ทำงานทั้งเชิงรุกและเชิงรับ ใกล้ชิดประชาชน มีพื้นที่รับผิดชอบดูแลประชาชนอย่างชัดเจน (Catchment Area) และยังทำงานโดยยึดหลัก "บริการทุกคน บริการทุกอย่าง บริการทุกที่ บริการทุกเวลาด้วยเทคโนโลยี" บริการทุกคน คือ ดูแลตั้งแต่ตั้งครรภ์ วัยทารก วัยเด็กนักเรียน วัยทำงาน จนถึงวัยสูงอายุบริการทุกอย่าง คือ ส่งเสริมสุขภาพ ควบคุมป้องกันโรค รักษาพยาบาล ฟื้นฟูสภาพ และคุ้มครองผู้บริโภค บริการทุกที่ คือ ทำงานในที่ตั้งคลินิกหมอครอบครัว ทำงานเชิงรุกให้บริการที่บ้าน และในชุมชน บริการทุกเวลาด้วยเทคโนโลยี คือ ให้คำปรึกษา ประชาชนสามารถสอบถามปัญหาเรื่องป้องกันรักษาและยามเจ็บไข้ ได้ป่วย ด้วยการปรึกษาทางสื่อออนไลน์ เช่น LINE Facebook แล้วมีทีมหมอครอบครัวเข้าให้คำปรึกษา เป็นต้น ไม่เพียงเท่านั้น องค์การอนามัยโลกยังได้อธิบายถึงความแตกต่างของการดูแลโดยแพทย์ในแผนกผู้ป่วยนอกกับคลินิกหมอครอบครัว ดังนี้ ปี 2559 กระทรวงสาธารณสุขได้ทดลองนำร่องไปแล้วจำนวน 48 ทีมในเขตเมือง ใน 16 จังหวัด ทั่วทุกภาคของประเทศ ในปี 2560 จะเปิดดำเนินการในเขตเมืองโดยโรงพยาบาลศูนย์โรงพยาบาลทั่วไปทุกแห่งทั่วประเทศ และในเขตชนบท จังหวัดละ 1 แห่ง ทั้ง 76 จังหวัด รวมเป็น 472 ทีม ทุกจังหวัดทั่วประเทศ ในปี 2564 ตั้งเป้าหมายให้ได้ครึ่งประเทศ หรือจำนวน 3,250 ทีม และในปี 2569 จำนวน 6,500 ทีม ครอบคลุมทั่วประเทศ ประชาชนจะได้อะไรสิ่งที่ประชาชนจะได้รับจากคลินิกหมอครอบครัว คือ ประชาชนจะมีหมอประจาตัวเสมือนญาติคนหนึ่ง มีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัวและทีมสหวิชาชีพ ดูแลสุขภาพทั้งครอบครัวแบบองค์รวม ต่อเนื่อง เชิงรุก ครอบคลุมทั้งงานส่งเสริมสุขภาพ ควบคุม ป้องกันโรค ฟื้นฟูสุขภาพและคุ้มครองผู้บริโภค มีหน่วยบริการใกล้บ้าน สะดวก รวดเร็ว ไม่ต้องไปแออัดรอพบแพทย์ที่โรงพยาบาล และที่สำคัญพี่น้องประชาชนคือหุ้นส่วน (Partner) กับทีมหมอครอบครัวที่ต้องร่วมดูแลสุขภาพของตนเองและชุมชน บทสรุปคลินิกหมอครอบครัวเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการปฏิรูประบบสาธารณสุขของประเทศ และเป็นการส่งแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัวลงปฏิบัติงานในระดับตำบลเพื่อดูแลคนไทยทุกคนเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ครอบคลุมคนไทยทั่วทั้งประเทศภายใน 10 ปี และหากสามารถทำได้สำเร็จ จะเป็นการพลิกโฉมหน้าระบบสาธารณสุขของประเทศไทยอีกครั้ง สอดคล้องตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี 2559 ที่เพิ่งผ่านประชามติต้นเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา ถือเป็นการพลิกกลับสามเหลี่ยมการให้บริการของระบบสาธารณสุขไทยที่ปัจจุบันตั้งบนยอดสามเหลี่ยม ให้กลับมาวางบนฐานของสามเหลี่ยมด้านกว้างเพื่อความมั่นคงแข็งแรงของระบบสาธารณสุขไทย ไม่เพียงจะส่งผลต่อการลดความเหลื่อมล้ำ ลดความแออัด เพิ่มคุณภาพการบริการ และที่สำคัญยังส่งผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบสาธารณสุข ลดภาระค่าใช้จ่ายของประเทศในระยะยาวอีกด้วย อย่างไรก็ตาม คลินิกหมอครอบครัวและทีมหมอครอบครัวจะประสบความสำเร็จได้นั้น จะต้องได้รับความร่วมมือจากบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับ องค์กรภาคีทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องที่จะต้องร่วมแรงร่วมใจกันผลักดันนโยบายและขับเคลื่อนด้วยความวิริยอุตสาหะ ด้วยความมุ่งมั่นเพื่อประโยชน์สุขของพี่น้องประชาชนอย่างแท้จริงต่อไป